Blog

Wyznaczniki jakości zarządzania w szkołach wyższych

Dalekie miejsca polskich szkół wyższych w rankingach światowych nie napawają optymizmem, wymagają zastanowienia się i refleksji. Dlaczego system zarządzania w szkolnictwie wyższym nie nadąża za europejskimi i światowymi wymaganiami. Ponad 20 lat transformacji politycznej, społecznej i gospodarczej w niewystarczającym stopniu wpłynęło na konieczne przekształcenia, nie spowodowało wymaganego wzrostu jakości zarządzania w uczelniach publicznych i niepublicznych oraz oczekiwanego rozwoju, który by przybliżył czołowe polskie uniwersytety i politechniki do czołówki europejskiej i światowej.
Celem opracowania jest prezentacja wybranych problemów szkolnictwa wyższego oraz próba wskazania najważniejszych wyznaczników poziom jakości kształcenia w Polsce w warunkach rozwijającej się gospodarki rynkowej i międzynarodowej mobilności edukacyjnej.
Tezą towarzysząca opracowaniu jest potwierdzone, pełne przekonanie autora, że szkoły wyższe w Polsce dysponują wielkim i niewykorzystanym potencjałem intelektualnym, jaki posiadają zatrudnieni w nich nauczyciele akademiccy i studenci, na skutek niskiej jakości zarządzania w uczelniach publicznych i niepublicznych.

Wybrane determinanty jakości zarządzania w szkołach wyższych

Osoby pełniący funkcje kierownicze w szkole wyższej świadczą usługę polegającą na zarządzaniu w zamian za określone wynagrodzenie i przywileje. Jakość świadczenia usługi polegającej na podejmowaniu decyzji w uczelni, czyli jakość pracy zarządzających w uczelni nazywamy jakością zarządzania w szkole wyższej. Celem tego opracowania jest krótkie przedstawienie wybranych determinant jakości zarządzania związanych z wykorzystaniem głównych zasobów w szkołach wyższych (pracownicy, majątek trwały i obrotowy, opracowane i realizowane programy kształcenia praz publikacje pracowników afiliowane w uczelni), które dążą do rozwoju w warunkach globalizacji i na zasadach zalecanych w Unii Europejskiej. Obecne zarządzanie w szkołach wyższych nie zapewnia właściwego wykorzystania ich zasobów, dlatego też konieczne jest doskonalenie jakości zarządzania. Doskonaląc system i stosowane metody zarządzania, trzeba pamiętać o tym, że sztuka zarządzania polega na wywołaniu sytuacji, które skłonią podwładnego do podejmowania decyzji wykonawczych zgodnych z oczekiwaniami przełożonego.

Warunki doskonalenie zarządzania w uczelniach – w założeniach noweli prawa dotyczącego szkolnictwa wyższego w Polsce

Kiedy w Krakowie, spacerując po Rynku Głównym, przechodzimy obok Sukiennic to widzimy, że stoją jak stały przed wiekami, a w ich wnętrzu odbywa się nadal handel. I tak jak w średniowieczu - spotkamy tu kupujących z Polski, Niemiec, Anglii, Ukrainy, Rosji i wielu innych państw, które są starsze od Sukiennic. Idąc dalej, ulicą Św. Anny przechodzimy obok Collegium Maius Uniwersytetu Jagielońskiego, gdzie spotkać możemy profesorów i studentów z tych wymienionych powyżej państw i wielu innych powstałych we współczesnym świecie. Pozornie wydawałoby się, że nic się nie zmieniło, a jednak to są to konsumenci kupujący inne towary, profesorowie nowoczesnych nauk i studenci posługujący się elektroniką. Panta rhei, wszystko się zmienia, ale rynek i uniwersytet pozostają, ponieważ ciągle się rozwijają i doskonalą w świecie otwartym na wiedzę, naukę i rzeczywisty postęp. Rynek i uniwersytet od czasów Sokratesa są z sobą powiązane. Nie można ich oderwać od siebie, ponieważ ich rozwój naznaczony jest piętnem współdziałania. Rozwój nauki tworzy nowe technologie i produkty oraz kreuje nowe formy i zasady wymiany, opierając się na wyzwaniach płynących z rynku, wyrażającego potrzeby ludzi – konsumentów i producentów, profesorów i kupców, studentów i czeladników. Nie można mówić o rozwoju nauki i szkolnictwa wyższego bez silnego związku z rynkiem. Badania naukowe i kształcenie w gospodarce rynkowej muszą służyć celom komercyjnym, a rynek winien wspomagać uniwersytety na zasadzie wzajemności.

Uwarunkowania jakości kształcenia i uzyskiwania wartości dodanej w procesie dydaktycznym - wyniki badań

Władze wydziałów i instytutów odpowiedzialne za jakość kształcenia swoich studentów, chcąc mieć poczucie dobrze spełnionego obowiązku, formułują i przyjmują własne subiektywne oceny i głoszą, że poziom świadczonych usług dydaktycznych jest wysoki. Nie w sposób spotkać w Polsce i na Ukrainie szkoły wyższej, w której głoszono by, że poziom ich jakości kształcenia jest niski, a wartość dodana, jaką uzyskują studenci po ukończeniu studiów jest mierna. Oczywiście dla porządku wszystkie uczelnie informują opinie publiczną, że dokładają wszelkich starań, aby ten zadawalający poziom jakości dalej doskonalić. Skoro jest tak dobrze to, dlaczego jest tak źle! Dlaczego w rankingach uczelnie Polski i Ukrainy zajmują dalekie miejsca i nic nie wskazuje na to, aby miało się to zmienić, a profesorowie tych uczelni wysyłają swoje dzieci na studia za granicę? Dlaczego przyjmowane w szkołach wyższych w tych państwach w programy „doskonalenia jakości kształcenia” nie przynoszą pożądanych efektów kształcenia, mimo poniesionych nakładów na ich realizację. Prowadzone od kilkunastu lat badania1 problemów, z jakimi boryka się szkolnictwo w Polsce i na Ukrainie pozwala na wstępną ocenę złożonych przyczyn tego stanu rzeczy. Bardzo ważną przyczyną niezadawalającego postępu w rozwoju uniwersytetów oraz powodem braku oczekiwanych sukcesów w realizacji przyjętych programów poprawy (zapewnienia) jakości kształcenia są z jednej strony są uwarunkowania, w jakich funkcjonują2, a z drugiej wyzwania zarządzania jakością, przed którymi stoją uczelnie, do których realizacji i nie potrafią się porządnie zabrać.

Uniwersytet na rozdrożu - dążący do doskonałości w poszukiwaniu optymalnej koncepcji rozwoju

Głównym celem opracowania jest pokazanie problemu wyboru drogi optymalnego rozwoju uniwersytetu na rozdrożu i kierunku dążenia do doskonałości oraz cech proponowanej koncepcji uniwersytetu rozwojowego, czyli liberalno-przedsiębiorczego. Przed opracowaniem, oparte na prowadzonych od kilkunastu lat pracach badawczych autora, postawiono do potwierdzenia tezy:

TQM - miękka koncepcja zarządzania

Pojęcie „Total Quality Management” najczęściej tłumaczy się z angielskiego na język polski, jako „Kompleksowe zarządzanie przez jakość”. W literaturze polskiej i zagranicznej coraz częściej przyjmuje się angielską wersję językową tego pojęcia lub jej skrót - TQM1. Total Quality Management jest filozoficzną koncepcją zarządzania, która przyporządkowuje podjęcie decyzji ciągłemu wzrostowi jakości pracy i produktu. Pojęcie TQM nie jest opisanym, zadekretowanym systemem zarządzania. Total Quality Management nie jest jakąś inną, specjalną, dodatkową działalnością, to filozofia i strategia dochodzenia do wyższej jakości pracy i tą drogą osiągania ciągłej poprawy jakości wyrobów i świadczonych usług. TQM dąży do spełnienia wymagań jakościowych i trwałego zadowolenia klientów wewnętrznych i zewnętrznych.
Kompleksowe zarządzanie przez jakość jest przeciwieństwem i zaprzeczeniem totalnego zarządzania przez ilość – filozofii zarządzania, która podporządkowuje podejmowanie decyzji ciągłemu wzrostowi ilości pracy i produktu.

Strategie zarządzania i rozwoju uniwersytetów Krakowa

Wprowadzone po drugiej wojnie światowej do terminologii nauk o zarządzaniu,
zaczerpnięte z wojska, takie pojęcia jak: strategia, taktyka, front, operacja, walka, kampania, bitwa,
itp zadomowiły się na trwale w literaturze. Strategia (z greckiego) to „dział sztuki wojennej
obejmujący przygotowanie i prowadzenie wojny jako całości oraz jej poszczególnych kampanii i
bitew”1 Natomiast taktyka to „część sztuki wojennej, obejmująca teorię i praktykę prowadzenia

Społeczny audyt finansowy źródłem wiedzy o przyczynach i skutkach jakości zarządzania w szkole wyższej

Głównym celem opracowania pokazanie miejsca i roli społecznego audytu finansów jako
źródła wiedzy o przyczynach i skutkach jakości zarządzania w szkole wyższej. Natomiast
dodatkowym jest zachęcenie uczelni publicznych i niepublicznych do podjęcia pogłębionych badań
tych zależności. Realizacja tego celu wiąże się z potwierdzeniem hipotezy badawczej głoszącej, że
społeczny audyt finansowy jest ważnym narzędziem doskonalenia zarządzania. Przekonanie
kierujących uczelniami o randze i wadze znaczenia społecznego audytu finansowego dla

Przywódca, lider, promotor i egzekutor zmian

P.F. Drucker w swej ostatniej książce „Zarządzanie XXI wieku – wyzwania” pisze, że słuszne XX wieku założenia dotyczące dyscypliny zarządzania oraz praktyki zarządzania „stały się anachroniczne i nabrały zgoła karykaturalnego wydźwięku. Są już tak dalece niespójne z rzeczywistością, że stały się przeszkodami w teorii, a już na pewno w praktyce zarządzania. Można wręcz pokusić się o stwierdzenie, iż rzeczywistość w oszałamiającym tempie nabiera cech zdecydowanie przeciwnych do tych, które są opisywane w owych założeniach”
Peter Drucker zanegował słuszność wielu założeń, co do rzeczywistości dotyczących zarządzania jako dyscypliny ( teorii) oraz jako praktyki zarządzania. Odrzucając te założenia, zaproponował w ich miejsce, inne adekwatne do wymagań rzeczywistości początku XXI wieku. Zdaniem P.F. Druckera: „Nie zarządza się ludźmi. Zadanie polega na prowadzeniu ludzi. Celem jest produktywne wykorzystanie szczególnych zalet i wad każdej osoby”. Uważa, że „Przedmiotem troski zarządu i jego odpowiedzialnością jest wszystko, co wpływa na sprawność działania instytucji i na jej wyniki – zarówno wewnętrzne, jak i na zewnętrzne zarówno przed, jak i zupełnie poza kontrolą instytucji.”

Profil praktyczny kształcenia w projektach zmiany ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (2013)

Prowadzone od 2001 roku badania funkcjonowania szkolnictwa wyższego w Polsce
potwierdzają, że istniejące prawo dotyczące, szeroko rozumianego, szkolnictwa wyższego nie
stwarza warunków do jego dynamicznego rozwoju oraz dostosowania do wymogów Europejskiego
Obszaru Szkolnictwa Wyższego i Europejskiej Przestrzeni Badawczej. Kolejne zmiany i
nowelizacje nie przynoszą zadowalających zmian w pozycji polskiego szkolnictwa wyższego w
Europe i świecie. Częściowa, niepełna i nieudana quasi, zastępcza prywatyzacja szkolnictwa

Subskrybuj zawartość